13 najlepszych potworów z mitologii słowiańskiej

Reklama

czw., 06/09/2022 - 18:03 -- MagdalenaL

Być może nie mamy zbyt wielu materiałów pisanych, które moglibyśmy przejrzeć i przeczytać, jeśli chcemy dowiedzieć się więcej o słowiańskiej historii i kulturze, ale na szczęście Słowianie na całym świecie uwielbiają opowiadać historie i przekazywać dzieje swojego ludu, więc wciąż mamy wiele do zaoferowania.

Oprócz wszystkich zasad i sposobów życia, mamy też opowieści i mity o stworzeniach – zarówno dobrych, jak i złych – które karmią naszą wyobraźnię i pomagają nam zrozumieć, jak dawni Słowianie postrzegali otaczający ich świat i co było dla nich ważne.

Poniżej możesz przeczytać listę najważniejszych potworów z mitologii słowiańskiej, które znane są z tego, że przyprawiały Słowian na całym kontynencie o ból głowy, a nawet budziły w niektórych strach, ale są też takie, które, choć wyglądały groteskowo, czyniły dobro i próbowały pomagać ludziom!

  1. Żmij

Żmij może wyglądać jak zwykły smok lub dwunożny skrzydlaty smok, ale historia, która się za nim kryje, jest inna. 

Uważa się go za demoniczną wersję smoka, o którym mówi się, że ma nieparzystą liczbę głów, nigdy parzystą, potrafi pluć ogniem i wydawać ryk, który wprawia wszystko w drżenie, jak okiem sięgnąć.

Te mityczne stworzenia żyły wysoko w górach, zwykle w jaskiniach, przez co trudno było do nich dotrzeć. Wychodziły na zewnątrz, gdy były głodne, leciały do pobliskich wiosek, aby porwać bydło i wyrządzić szkody mieszkańcom.

  1. Balachko

To trójgłowy olbrzym, który z jednej głowy zionął ogniem, a z drugiej mroźnym wiatrem. Jest jednym z najciekawszych stworzeń słowiańskiego folkloru. 

Historia mówi, że mógł to robić tylko przez określony czas, a gdy wyczerpał obie moce, stał się dość łatwy do zabicia. Skąd o tym wiemy? Podobno udało się to rosyjskiemu carowi, kiedy Balachko porwał księżniczkę.

  1. Bauk

Stworzenie to wywodzi się z wierzeń Słowian południowych i ich folkloru. Uważa się, że jest to jedno z tych stworzeń, które są niebezpieczne dla ludzi i chcą im zaszkodzić.

Spędza większość czasu, czając się w ciemnych miejscach, w opuszczonych domach lub stodołach, gdzie czeka, aż wędrowcy wejdą do środka. Następnie porywa ich i zjada.

Dobrą rzeczą jest to, że można go odstraszyć światłem i głośnymi dźwiękami, więc miej pod ręką latarkę, jeśli zdecydujesz się na zwiedzanie nawiedzonych i opuszczonych domów.

  1. Wodnik

Stworzenia te zamieszkują w pobliżu młynów wodnych, stawów, bagien, a nawet jezior. Powstają z dusz zmarłych ludzi, zazwyczaj złych, którym bogowie nie pozwolili pójść do nieba.

Wodnik wyglądał jak starzec, ale z długimi pazurami, ciałem pokrytym mchem, algami i wodorostami, czasem oblepionym błotem lub zieloną brodą.

Te mityczne stwory spędzały dzień w stworzonych przez siebie legowiskach, a wychodziły nocą, by wciągnąć ludzi do jeziora lub rzeki i utopić ich. Czasami nawet niszczyły budowle w pobliżu swoich legowisk, takie jak zapory wodne, młyny wodne, sieci rybackie i pomosty. 

Wodniki mogą być czasem niegrzeczne i niebezpieczne, dlatego staraj się trzymać z dala od brzegów rzek w nocy.

  1. Bannik

Bannik to duch łaźni (tak, mamy takie), który wygląda jak szczupły, mały staruszek z długą brodą i białymi włosami. Nie wygląda jak potwór, ale ma owłosione szponiaste ręce i spiczaste, ostre zęby.

Chociaż uważa się je za dobrotliwe, znane są z tego, że czasami odbierają matkom niemowlęta bez opieki.

Te mityczne stwory z mitologii słowiańskiej mogły również używać swoich pazurów do atakowania ludzi (jeśli były rozgniewane).

Jeśli podrapały cię pazurami, a ty tego nie widziałeś, oznaczało to, że czeka cię wielkie nieszczęście.

  1. Drekavac

Demoniczna istota, która powstaje z martwych, nieochrzczonych dzieci. Przedstawiana jest jako małe, włochate stworzenie z długim futrem i pazurami. Atakuje z głośnym krzykiem, przypominającym krzyk cierpiącego dziecka.

Drekavac zwykle mieszka na cmentarzach, ale można go też spotkać w miejscach, gdzie umarł. W nocy zasadzał się na ludzi, wskakując im na plecy i zmuszając do ucieczki, ale jeśli ktoś stawiał opór, Drekavac atakował go pazurami w twarz.

Bał się światła i psów, co powodowało, że uciekał od razu, krzycząc bardzo głośno.

  1. Błotnik

Błotnik był wodnym potworem, który wyglądał jak stary człowiek, miał duże, żabie oczy, zieloną brodę i długie włosy. Jego było pokryte mchem, wodorostami i rybimi łuskami.

Podobnie jak Wodnik, wabił ludzi do wody, wydając dźwięki jak kaczka, a gdy człowiek się zbliżał, chwytał go za kończyny i ciągnął na śmierć.

W przeciwieństwie do Wodnika nie miał legowiska i można go było znaleźć niemal wszędzie w pobliżu zbiorników wodnych.

  1. Aspid

Podobny do Żmii, ale miał więcej cech ptasich. Aspid był nieco mniejszy, miał jedną głowę, dziób i bardzo długą szyję.

Zwykle wolał samotność i przebywał w górach. Rzadko schodził z gór, a jeśli już, to rzadko po pożywienie – przychodził i pluł ogniem, niszcząc wszystko na swojej drodze, zwykle paląc i pustosząc całe wioski.

  1. Leszy

Duży, humanoidalny potwór, który służy jako obrońca lasów oraz wszystkich roślin i stworzeń w nich żyjących. Leszy wybiera las i czyni z niego swój dom.

Wygląda jak duży, stary mężczyzna o niebieskich policzkach (w jego żyłach płynie niebieska krew), ma nadludzką siłę i jest bardzo szybki. Może przybrać postać dowolnej osoby lub zwierzęcia i jest bardzo trudny do zauważenia.

Zazwyczaj nie wyrządza krzywdy ludziom, którzy przechodzą przez jego las, ale ponieważ jest silnie związany ze swoim lasem, odczuwa ból, gdy drzewo zostanie ścięte lub gdy ktoś wyrządzi szkodę w jego siedlisku, wpada w szał i wydaje głośny dźwięk, który może wywołać burzę deszczową.

Jeśli zdarzy Ci się być tym, który zaszkodzi jego siedlisku, mamy dla Ciebie tylko jedną radę: Uciekaj jak najszybciej, bo Leszy zje Cię, jeśli tylko dostanie Cię w swoje ręce!

  1. Czart

Czart to istota antropomorficzna. Wygląda bardzo podobnie do przedstawień diabła we wczesnym chrześcijaństwie — człekopodobny potwór z kozimi kopytami, rogami i ogonem.

Jednak cechy i czyny Czarta sprawiają, że jest on zarówno dobry, jak i zły. W niektórych opowieściach jest to demoniczna istota, która sprowadza nieszczęście na każdego, kto się z nią zetknie, a czasem nawet niszczy dom lub cały dobytek.

W innych jest przedstawiany jako dobry duch, który zaprzyjaźnia się z bohaterami lub podróżnikami, często dając im magiczne przedmioty, które pomagają im w ich podróżach i przygodach.

  1. Bukavac

Południowosłowiańska odsłona Wodnika.

Jego pochodzenie jest podobne do pochodzenia Drekavaca, mają też podobne zdolności, ale w przeciwieństwie do Drekavaca, Bukavac żyje w pobliżu bagien, jezior, rzek i stawów. Ma legowisko i podobnie jak Wodnik, lubi wciągać ludzi do wody, jeśli podchodzą blisko brzegu.

Nie wygląda jednak tak samo jak Drekavac czy Wodnik. Ma sześć nóg, skórę pokrytą śluzem, duże, zakrzywione rogi, wielką paszczę i bardzo długi ogon.

  1. Wampir/ Upiór

Wampiry, lub jak się je nazywa na ziemiach słowiańskich – Upiry, to pierwotne wampiry i nie pozwól, by ktokolwiek powiedział Ci, że jest inaczej. 

Zachodnie opowieści o wampirach wywodzą się ze słowiańskiego folkloru, ale współczesne wyobrażenie o wampirze znacznie różni się od tego, jakie słowiańskie ludy miały w przeszłości.

Wampiry nie należały do arystokracji ani nie mieszały się wśród ludzi. Lubiły jednak wysysać krew i były niezwykle brutalne wobec ludzi. Nie miały też wymyślnych ubrań – nosiły to, w czym zostały pochowane.

Wcale nie były łagodne – nie miały tylko dwóch kłów, wysysały krew wszystkimi zębami, a czasem nawet rozdzierały ofierze gardło, a w niektórych przypadkach nawet okaleczały jej ciało.

Jak się ich pozbywano? Wbijano kołek w serce i odcinano głowę.

Zazwyczaj odbywało się to w ciągu dnia, kiedy wampir spał.

  1. Strzyga

Strzyga była żeńską istotą demoniczną, podobną nieco do wampira.

Wierzono, że ludzie, którzy rodzili się z dwoma sercami, mieli dwie dusze, a czasem nawet dwa komplety zębów, i że ich przeznaczeniem było zostać strzygami. Kiedy ktoś zostaje rozpoznany jako strzyga, jest wypędzany z wioski.

Czasami nawet zakopywano ją żywcem, ale jeśli nie została odpowiednio pochowana, wracała i straszyła okolicznych mieszkańców. W nocy wychodziły z grobów, przybierały postać sowy i latały, często atakując podróżnych i ludzi, których widziały.

Jeśli zaatakowała człowieka, wysysała jego krew, a czasem nawet żywiła się jego wnętrzem.

Jak zapobiec temu, by osoba, której przeznaczeniem jest zostać strzygą, nie nawiedzała Ciebie lub Twoich bliskich? Wykonując kilka z poniższych czynności:

  • Spalenie jej ciała
  • Przebijanie ciała gwoździami w różnych miejscach
  • Odkopanie ciała po pochówku i włożenie do ust krzemienia
  • Wkładanie do grobu strzygi różnych drobnych przedmiotów, które zmuszą ją do liczenia ich i niewydostania się na zewnątrz
  • Rozsypanie wokół domu ziaren maku w kształcie krzyża
  • Uderzenie lewą ręką w twarz

Niektóre z tych potworów przypominają potwory, z którymi zetknęliśmy się już w innych kulturach, ale jedno jest pewne – Słowianie mieli dziką wyobraźnię i potrafili naprawdę dogłębnie wyjaśnić niektóre zjawiska naturalne oraz niektóre choroby i przypadłości ludzkie.

Mityczne czy nie, stworzenia te były przerażające, a biorąc pod uwagę, że wszystkie te historie i legendy o potworach zachowały swoją aktualność po tylu latach, można by się zastanowić – czy to naprawdę takie szalone? Czy coś jest na rzeczy w tych opowieściach?

Niezależnie od tego, jaka jest prawda, powinniśmy być wdzięczni za naszą bogatą historię i kulturę, która pozwala nam zajrzeć w umysł przeciętnego Słowianina żyjącego tysiąc lat temu.

 

Autor: 
Autor: Teodora Savic Tłumaczenie: Klaudia Bredlak
Polub Plportal.pl:

Reklama