Kim był Jan Mukařovský?

Reklama

sob., 05/14/2022 - 00:04 -- MagdalenaL

Zdjęcie: Tomasz Gruszka / Alamy Stock Photo

Życiorys, informacje, biografia, kariera naukowa

Jan Mukařovský był czeskim teoretykiem literatury, krytykiem, lingwistą i estetykiem. Studiował filologię czeską, francuską oraz estetykę na Uniwersytecie Karola w Pradze. W roku 1926 stał się jednym z założycieli oraz jedną z głównych twarzy Praskiego Koła Lingwistycznego. W Pradze i Bratysławie pracował jako profesor uniwersytecki estetyki.

Jego życiorys naukowy można podzielić na dwa okresy. Na ten pierwszy składa się jego praca z okresu międzywojennego – oryginalne tezy strukturalistyczne z dziedziny estetyki, literaturoznawstwa oraz lingwistyki. Po II wojnie światowej zdystansował się jednak od swojej pracy, uznał ją za błąd i zaczął rządzić się wyznacznikami marksistowskiej teorii literatury.

Praska Szkoła Lingwistyczna stanowiła w okresie międzywojennym ogromny autorytet w dziedzinie językoznawstwa. Zaszczepiła na grunt świadomości naukowej cały szereg teorii strukturalistycznych i przeniosła badania językoznawcze na wyższy poziom. W myśl głoszonych przez Szkołę poglądów, język to system posiadający swoją wewnętrzną strukturę, która możne się rozwijać i którą należy studiować.

Jan Mukařovský dużą uwagę poświęcał estetyce. W roku 1922 napisał szkic Příspěvek k estetice českého verše (O estetyce czeskiego wiersza), a w roku 1929 na podstawie pracy Máchův „Máj“: estetická studie („Maj” Máchy: studia estetyczne) uzyskał tytuł doktora. Na jego poglądy estetyczne duży wpływ miały fenomenologia i rosyjska szkoła formalna. W jego komentarzach można napotkać terminy takie jak norma estetyczna, funkcja oraz wartość, które przez długi czas badał i wyjaśniał. Najważniejszym tekstem, który powstał na ten temat, jest jego artykuł Estetyczna funkcja, norma i wartość jako fakty społeczne (1936, tłum. J. Baluch).

Po roku 1948 rozpoczął współpracę z reżimem komunistycznym. Porzucił dotychczasową orientację strukturalistyczną i poddał się ówczesnym wymaganiom. W tym okresie pełnił funkcję rektora Uniwersytetu Karola. Od roku 1951 był kierownikiem tamtejszego Instytutu Literatury Czeskiej. Zmarł w roku 1975.

Autor: 
tłum. Małgorzata Chmielowiec
Dział: 
Polub Plportal.pl:

Reklama