Ekranizacja odkrycia archeologicznego, które zmieniło historię

Reklama

pon., 03/01/2021 - 18:43 -- MagdalenaL

W przededniu II wojny światowej zamożna wdowa słynąca z zamiłowania do archeologii wynajmuje skromnegomężczyznę do prowadzenia wykopalisk na terenie swojej posiadłości. To, co tam znaleźli, dosłownie zmieniło historię. Film „Wykopaliska” jest już dostępny na Netflixie.

Otwarty pejzaż z zachmurzonym niebem, rzeka i polne ścieżki między drzewami, cisza i nić porozumienia między bohaterami, strzępki różnych historii, odkrywane stopniowo, niczym hełmy i klejnoty, odsłaniane przez tych, którzy z łyżką i pędzlem w ręku cierpliwie usuwają kolejne warstwy ziemi. To wszystko zawiera w sobie dramat historyczny „Wykopaliska”, który niedawno pojawił się na platformie Netflix i jest filmową adaptacją powieści„The Dig”, autorstwa Johna Prestona (Viking Press, 2007), dzieła o fikcyjnym odkryciu anglosaskiej nekropolii z VI i VII wieku w mieście angielskim SuttonHoo, Suffolk, w 1939 roku.

W obsadzie filmu znaleźli się: Carey Mulligan, RalphFiennes i Lily James.Reżyser, Simon Stone, podobnie jak powieść, nie ogranicza się tylko do zarysowania tego niesamowitego momentu w historii brytyjskiej archeologii. Z dozą kreatywności, jak przystało na każde dzieło fikcji, nawet jeśli oparte na faktach, „Wykopaliska” obnażajązarówno nierówności klasowe, jak i nierówności płci w Wielkiej Brytanii tuż przed wybuchem II Wojny Światowej.Poruszają także temat tłumionego homoseksualizmu i skłaniają do refleksji nad tym, czego możemy nauczyć się od przeszłości, a także nad znaczeniem pytań, na które nigdy nie poznamy odpowiedzi.

Mulligan wciela się w postać EdithPretty, zamożnej wdowy, właścicielki dużej posiadłości ziemskiej, zafascynowanej wzniesieniami obecnymi na otaczających ją terenach. Kulturalna i entuzjastycznie nastawiona do archeologii, opiekowała się ojcem, który aż do swojej śmierci zabraniał jej kariery akademickiej. Wyszła za mąż późno, za starszego wojskowego, który zmarł wkrótce po narodzinach jedynego dziecka pary, Roberta. Jest zdeterminowana, aby przekonać się, czy jej przeczucie o kopcach było prawdziwe, Edith zatrudnia Basila Browna, amatora archeologii i astronomii granego przez RalphaFiennesa.

Ralph nie ma wykształcenia akademickiego –to skromny człowiek, który porzucił szkołę w wieku 12 lat, ucząc się zawodu od ojca i kontynuując naukę w najróżniejszych dziedzinach, jak większość samouków - Basil podejmuje się zadania z rygorem wyszkolonych i doświadczonych archeologów, ujawniając wiedzę, która później zaskoczy Charlesa Phillipsa (w tej roli Ken Scott), naukowca z Cambridge, który przejmuje pracę, gdy staje się jasne, że ten amator odkrył coś wyjątkowego.

Zmienić historię

Basil Brown, podążając za intuicją EdithPretty i wykorzystując całą wiedzę zdobytą podczas poprzednich prac, odnajduje 27-metrową łódź przekształconą w grobowiec 1300 lat wcześniej.

Dziś Muzeum Brytyjskie w Londynie strzeże tego "skarbu" - słowo, które pobudza wyobraźnię zwykłych ludzi prawdopodobnie w takim samym stopniu, jak drażni archeologów - pochodzącego z "najbogatszego i najlepiej zachowanego grobuze średniowiecznej Europy". Żelazne hełmy bojowe, bizantyjskie srebra, luksusowe tkaniny, złota biżuteria i inne akcesoria włącznie z granatamize Sri Lanki świadczą o znaczeniu społecznym tego, kto został tam pochowany, prawdopodobnie króla (do dziś specjaliści nie są w stanie go zidentyfikować, ponieważ jego kości, ze względu na kwas obecny w glebie, całkowicie zanikły). Jednak ważniejsze od tego jest zrozumienie, jak to odkrycie dokonane przez skromnego "kopacza" (określenie przypisywane Basilowi Brownowi) zmieniło postrzeganie okresu, następującego po okupacji rzymskiej.

"To zmienia wszystko" - mówi Charles Phillips, gdy tylko zaczynają pojawiać się metalowe artefakty, z których pierwszy zostaje wydobyty przez młodą archeolog PeggyPiggott (w tej roli Lily James). Ten moment wprawia w słupieniewszystkich, za wyjątkiem Basila Browna, który już po odkryciu monety Merowingów jest pewien słuszności swojej teorii, według której jest to grób anglosaski, a nie wikingów, jak twierdził profesor z Cambridge. "Ci ludzie nie byli tylko grabieżcami. Oni mieli kulturę! Oni mieli sztukę! Oni mieli pieniądze!"

Na stronie Muzeum Brytyjskiego, Sue Brunning, kuratorka europejskich kolekcji z okresu średniowiecza, również przekonuje, że grób z SuttonHoo napisał historię na nowo, udowadniając, że Anglia nie weszła w "wiekiciemne" po odejściu Rzymian: "Ten grób w pięknym zakątku Suffolk odzwierciedla społeczeństwo o niezwykłych osiągnięciach artystycznych, zezłożonym systemem wierzeń i licznymi stosunkami międzynarodowymi."

Film Simona Stone'a nie zajmuje siępracą naukowców, leczukazuje moment, gdy EdithPretty, która zmarła w 1942 roku w wieku 59 lat, postanawia przekazać znalezione tam artefakty MuzeumBrytyjskiemu. Stone woli skupić się na relacji wzajemnego szacunku i pewnego rodzaju porozumienia dusz między Edith i Basilem - oraz na różnicy klasowej, której ta relacja zaprzecza. Pomiędzy tym wszystkim w filmie jest też miejsce na potępienie dominacji mężczyzn, bowiemPeggyPiggottpostrzegana jest raczej jako towarzyszka swojego męża, badacza ukrywającego swój homoseksualizm, niż jako naukowiec. Poza tym, „Wykopaliska”wytykają profesoromakademickimarogancję w stosunku do wiedzy pochodzącej z nabytego doświadczenia kogoś, kto nie przynależy do ich szeregów.

Tłumaczyła Matylda Czarnecka

Autor: 
publico.pt
Źródło: 

publico.pt

Polub Plportal.pl:

Reklama