Od 10 lat posiłek francuzów jest niematerialnym dziedzictwem kulturowym ludzkości

Reklama

pon., 04/12/2021 - 18:42 -- MagdalenaL

Fot: Photo Mix z Pixabay

16 listopada 2010 r. "posiłek Francuzów" i dieta śródziemnomorska zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa. Spojrzenie wstecz na decyzję UNESCO i definicję posiłku "w stylu francuskim". 

16 listopada 2010 r. spełniło się życzenie wyrażone przez Nicolasa Sarkozy'ego 23 lutego 2008 r. na Salonie de l’’Agriculture w Paryżu. Obradująca w Nairobi komisja Unesco właśnie podjęła decyzję o przyjęciu wniosku o wpisanie francuskiej gastronomii na listę niematerialnego dziedzictwa ludzkości.  

Jeśli jednak "gastronomiczny posiłek Francuzów" miałby zostać włączony do niematerialnego dziedzictwa ludzkości, to istotą sprawy nie jest to, czy Francja ma najlepszą gastronomię na świecie, czy też nie. Nie miało to również nic wspólnego z liczbą gwiazdkowych szefów kuchni we Francji. 

Kategoria ta, stworzona 17 października 2003 r. przez UNESCO w ramach Konwencji o ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego, czyli "żywego dziedzictwa", ma na celu ochronę tradycyjnych praktyk kulturowych i know-how, obok miejsc i zabytków. 

Oto spojrzenie na decyzję Unesco i definicję posiłku "w stylu francuskim". 

Posiłek: praktyka społeczna.  To, co tworzy francuski posiłek, to praktyka społeczna, która go otacza: towarzyskość, przyjemność smaku, dzielenie się, wino, połączenie z ziemią... 

W swojej decyzji komisja stwierdziła, że gastronomia francuska jest "zwyczajową praktyką społeczną mającą na celu celebrowanie najważniejszych momentów w życiu jednostek i grup", takich jak narodziny, śluby, rocznice, sukcesy i spotkania. Jest to uroczysty posiłek, podczas którego goście ćwiczą sztukę "dobrego jedzenia" i "dobrego picia" z tej okazji. 

Ponieważ poza jedzeniem, to co tworzy francuski posiłek to praktyka społeczna, która go otacza.  Jedzenie po francusku podkreśla fakt dobrego współżycia, przyjemność smaku, harmonię między człowiekiem a produktami natury. 

Wśród ważnych elementów składowych UNESCO wymienia staranny wybór dań z coraz bogatszego zbioru przepisów; zakup dobrych produktów, najlepiej lokalnych, których smaki dobrze się komponują; połączenie jedzenia i wina; dekorację stołu; specyficzne gesty podczas degustacji (wąchanie i smakowanie tego, co podaje się do stołu). 

Uroczysta i towarzyska chwila w całym tego słowa znaczeniu 

    We Francji co najmniej jeden posiłek dziennie spożywa się w gronie rodzinnym. Bardziej niż gdziekolwiek indziej, posiłek jest momentem towarzyskim, który odbywa się o ustalonej porze: codziennie o 12:30 ponad 54% Francuzów zasiada do stołu. Dla porównania, w Wielkiej Brytanii równoważny czas spożywania posiłków przypada na godzinę 13:10, a je tylko 17% populacji. 

A we Francji co najmniej 1 posiłek dziennie jada się w gronie rodzinnym. Francuski posiłek charakteryzuje się również czasem spędzonym przy stole, kolejnością dań - podczas gdy np. w Chinach wszystkie potrawy podawane są jednocześnie - przyjemnością nakrycia pięknego stołu, no i oczywiście dobrymi, domowymi posiłkami... 

Wreszcie, innym kryterium podkreślanym przez UNESCO jest fakt, że osoby uznane za gastronomów, które posiadają gruntowną wiedzę na temat tradycji i zachowują pamięć o niej, zapewniają żywą praktykę obrzędów i w ten sposób przyczyniają się do ich ustnego i/lub pisemnego przekazywania, zwłaszcza młodszym pokoleniom.  

Dieta śródziemnomorska na liście Unesco 

"Wspólne spożywanie posiłków stanowi podstawę tożsamości kulturowej i ciągłości społeczności basenu Morza Śródziemnego". 

Od 2010 r. dieta śródziemnomorska znajduje się również na liście około 130 niematerialnych dóbr kultury Unesco. Charakteryzuje się oczywiście pewnymi ulubionymi potrawami: oliwą z oliwek, zbożami, świeżymi lub suszonymi owocami i warzywami. Tym podstawowym produktom towarzyszą ograniczone ilości ryb, nabiału i mięsa, a także liczne przyprawy, a wszystko to popijane jest winem lub naparami. 

Ale kuchnia śródziemnomorska to coś więcej niż tylko składniki, które ją tworzą. Obejmuje również szereg umiejętności (uprawa, zbieranie, gromadzenie, łowienie ryb i hodowla) i ma na celu utrwalanie wartości gościnności, dobrego sąsiedztwa i dialogu międzykulturowego. Podobnie jak francuski posiłek gastronomiczny, sprzyja nawiązywaniu kontaktów towarzyskich poprzez wspólne spożywanie posiłków podczas uroczystości. 

Według UNESCO "wspólne spożywanie posiłków jest podstawą tożsamości kulturowej i ciągłości społeczności basenu Morza Śródziemnego". 

 

 

Autor: 
tłum: Julia Szułczyńska
Dział: 
Polub Plportal.pl:

Reklama