W jaki sposób literatura dziecięca zelektryzowała całe pokolenie i zmieniła Zjednoczone Królestwo

Reklama

śr., 08/31/2016 - 18:56 -- Anonim (niezweryfikowany)

Nowy gatunek lewicowej literatury powstał w okresie międzywojennym, skłaniając młodych ludzi do zbudowania wspaniałego, nowego świata. Przywołano zapomniane marzenie.

Książki dla dzieci często nie wznoszą się wysoko na kulturowym radarze, skrywając swoją umiejętność wpływania na wyobraźnię społeczeństwa. Podczas ery McCarty'ego w Stanach Zjednoczonych zapewniano zarówno bezpieczne schronienie, jak i program partii politycznej dla pisarzy oraz ilustratorów, których praca nie była przychylna ustalonym prawom. Późniejsze badania sugerują, że stopniowo zmieniające się poglądy Amerykańskich dzieci, przyswajane przez książki, ukształtowały pokolenie, które protestowało przeciwko wojnie w Wietnamie, wspierało ruch na rzecz praw obywatelskich oraz prowadziło kampanie na rzecz równouprawnienia kobiet.

 

Fakt, że książki dla dzieci miały wysoce kształtujący wpływ na młodych ludzi często przyciągał uwagę nowych przywódców i ustrojów politycznych. W początkach Związku Radzieckiego Lenin oraz jego zwolennicy użyli siły książek dla dzieci, by ukształtować kulturę. Niektóre z artystycznie ekscytujących prac, które powstały przez współpracę czołowych pisarzy i artystów, są obecnie na wystawie w House of Illustration w Londynie zatytułowanej Nowe dzieciństwo: książka obrazkowa ze Związku Radzieckiego. Również w okresie międzywojennym w Wielkiej Brytanii kolekcja społecznie i estetycznie radykalnych książek dla dzieci wspomogła uczynić Brytyjczyków progresywnym, egalitarnym i nowoczesnym społeczeństwem. W przeciwieństwie do sowieckich odpowiedników, książki te zostały w przeważającym stopniu tajemnicą, pozostając pod opieką uczonych.

 

Właściwie większość książek opublikowanych w tym czasie dążyła do używania tekstów dla dzieci i młodzieży do stworzenia aktywistów, wizjonerów oraz liderów pośród nabierającego na sile pokolenia. Te radykalne książki zostały stworzone przez pisarzy i ilustratorów z różnych kręgów, łącznie z socjalistami z klasy robotniczej, liberalną inteligencją oraz czołowymi artystami, od Hugh Gaitskella poprzez JBS Haldane'a i WH Audena. Świeże pomysły opierające się na sferze nauki, polityki, ekonomii, pedagogiki, polityki społecznej i literatury, zarówno sztuki pięknej, jak i użytkowej, zachęcały młodych czytelników, by spojrzeli zdrowym okiem na życie innych ludzi, ich interakcje oraz sposób, w jaki się organizują. Interesowano się nie tylko zmianą społeczeństwo, ale również starano się zmienić sposób postrzegania świata. Te radykalne prace kontynuowały projekt poszerzania młodzieńczych horyzontów przez sławienie ich jako artystów i przedstawianie aspektów nowej sztuki kojarzonej z modernizmem.

 

Owe książki przedstawiały poglądy antywojenne oraz tematy takie jak nowoczesna architektura i projektowanie wnętrz, różne kursy, bezrobocie, zdrowie dzieci, wychowanie seksualne, wieś i wszystkie nauki ścisłe. Pollycon (1933) EF Stucley'a jest jedną z wielu książek, której celem było nauczenie dzieci i młodzieży reguł ekonomicznych. Stephen King-Hall, popularny prezenter radiowy, oznajmił w przedmowie w swojej książce: „Nie mogę ci zbyt często powtarzać, że będziesz głupkiem, jeśli nie przygotujesz swojego umysłu na lekcję ekonomii”.

 

Podobnie i tutaj radykalne książki dla dzieci zakładały, że ich odbiorcy to ludzie inteligentni, zdolni, społecznie świadomi młodzi czytelnicy, więc dostarczano im materiałów do nabywania umiejętności, informacji, jak i inspirujących wizji, których potrzebowali do znalezienia rozwiązania dla wielu problemów, z którymi zmierzał się świat; problemami będącymi skutkiem II wojny światowej, globalnego kryzysu finansowego oraz powszechnego niepokoju i wzburzenia. Starano się także wytępić stereotypy dotyczące płci, rasy, klasy społecznej, ubóstwa, tożsamości etnicznej, narodowości oraz dzieciństwa.

 

Jednym z przykładów jest Martin’s Annual (1936) zatytułowany po jego pierwszym wydawcy, Martinie Lawrence'u. Wolumin zawiera historie o młodych wojownikach i innych przeciwnikach faszyzmu, lekcje, jak małe oraz słabe wykazuje się większym sprytem od dużego i silnego, przestrogi przed pokusą rekrutowania się do pułku, opowieści o sowieckich bohaterach, karykatury drwiące z Czarnych Koszul oraz szczegółową krytykę brytyjskiego hymnu narodowego. Były tam również komiczne wiersze, rewolucyjny alfabet, przepisy dotyczące zdrowego odżywiania oraz konkursy, podczas których wyławiano młodociane talenty.

 

Następnie mieliśmy Eddie and the Gipsy Alexa Weddinga - książka z 1935 roku przetłumaczona z niemieckiego, w której, jak sugeruje tytuł, chłopiec zwany Eddiem zaprzyjaźnia się z Cyganką. Powieść ilustrowana fotografiami prawdziwych dzieci, których autorem jest John Heartfield (bardziej znany z antyfaszystowskich montaży i satyrycznych wizerunków Hitlera) ukazuje napięcia w Niemczech w czasie, gdy naziści doszli do władzy oraz promuje aktywistów związków zawodowych (zakazanych przez Hitlera), jak i przyjaźń pomimo podziału ras.

 

Geoffrey Trease jest fundamentalnym przykładem radykalnego pisarza tamtych czasów. Założyciel Promethean Society, grupy pacyfistów, humanistów i wielbicieli Freuda, Marxa, Wellsa, Shawa, Lenina, Trotsky'ego, Gandhi'ego, Havelocka Ellisa and DH Lawrence'a, w późniejszym życiu powiedział: „Wierzyliśmy... Wierzyliśmy, że globalne ubóstwo może zostać wyleczone przez zwykłą zmianę w systemie finansowym. Wojna mogła zostać zniesiona przez rozbrojenie... oraz przez demonstracje bez przemocy, na przykład kładzenie się przed pociągami transportującymi wojska”. Żałosny ton nadaje głosu smak rozczarowania tymi, którzy tak jak Trease żywili nadzieję w sowieckim eksperymencie, Wielkim Terrorze i Zimnej Wojnie.

 

Zanim młodzi zaczęli działać, brytyjscy pisarze inspirowali ich wachlarzem pomysłów i obrazów, jak mogłaby wyglądać przyszłość. Against the Barons (1934) Trease'go Browna, nowa wersja historii o Robin Hoodzie, w której przy użyciu średniowiecznej scenerii przedstawiono wielki kryzys oraz wizję przyszłości, w której „prości ludzie będą mieli dwa razy więcej, nie będzie już biedy ani głodu”. Wiele popularnych rysunków Puffina zachęcało dzieci nad zastanowieniem się, jak działać skutecznie, kiedy dorosną i będą zarządzać państwem. SR Badmin zakończył Village and Town (1942) pytaniem: „Czy wiesz, że moglibyśmy mieć lepsze domy, gdyby były lepiej zaprojektowane... Moglibyśmy mieć czyste i nieskażone dymem miasta... Miasta z wieloma boiskami i bez slumsów... Z pewnością, następnym razem musielibyśmy zbudować coś lepszego?”.

 

The Magic of Coal (1945) Peggy Hart pokazuje przyszłość, w której górnictwo jest całkowicie zmechanizowane, skolektywizowane i odkażone. Okładka przedstawia barczystego górnika, który na piersi ma tatuaż Świętego Jerzego walczącego ze smokiem, który czynił ówczesnych górników bohaterami i symbolem Wielkiej Brytanii. Górnicy są przedstawieni jako osoby lubiące swoją pracę, po której wyruszają do swoich przytulnych domów znajdujących się na kolorowych i spokojnych osiedlach lub uczestniczą w różnych zajęciach na przykład zdobywają wyższe wykształcenie lub oglądają sztuki w teatrze.

 

W latach czterdziestych XX wieku zainteresowanie twórczością radykalnej dziecięcej literatury zmalało, kiedy to zaczęto urzeczywistniać wizje o idealnej przyszłości, tworząc Państwo Opiekuńcze. Raport Beveridge'a z 1942 roku rozpoczął serię kamieni milowych: Ustawa o Szkolnictwie 1944 (bezpłatna szkoła podstawowa), ustawa o ubezpieczeniu społecznym (ochrona przeciwko chorobie i bezrobociu), budowa pierwszych mieszkań komunalnych i ustawa oferująca pomoc dla ludzi żyjących w największym ubóstwie oraz wprowadzenie Narodowego Funduszu Zdrowia w 1948 roku.

 

Dziś te teksty mogą wydawać nam się osobliwe, lecz nie powinniśmy zapominać ich spuścizny; w rzeczywistości wciąż możemy wyciągnąć z nich lekcję. W porównaniu z różnorodnością współczesnych książek dla dzieci mogą wydawać się raczej proste i poważne, lecz jest coś głęboko przyciągającego w ich aspiracji dla dzieci oraz przyszłości. Czytanie dzieciom rozwija intelekt, wyobraźnię i zmysły. Pokolenia, za czasów których te teksty zostały napisane, były odpowiedzialne za rozkwit Państwa Opiekuńczego, za uczynienie Wielkiej Brytanii częścią Europy - przynajmniej na pewien czas - oraz za umieszczenie kraju na czele kulturowym i modowym. Geoffrey Trease mógłby jedynie wyobrazić sobie odległą przyszłość, gdzie życie zwykłych ludzi jest lepsze, ale do 1949 roku Wielka Brytania była rzeczywiście bardziej sprawiedliwym miejscem od początku do końca i czołowym krajem oferującym edukację ukierunkowaną na potrzeby dziecka.

 

Podczas gdy ambicje oraz nadzieje na trwający pokój i globalny rząd przedstawiane w tych książkach nie zostały ucieleśnione, to wizja sprawiedliwego oraz postępowego społeczeństwa, która istnieje w radykalnych książkach dla dzieci, wciąż kształtuje społeczeństwo. Rola, którą odgrywają, zasługuje na pamięć i kontynuację. Dziś jesteśmy obdarzeni bogactwem książek ukierunkowanych na młodych ludzi, ale większość społecznie zaangażowanych utworów patrzących naprzód ukazuje wizje przeciwną utopii. Młodzi czytelnicy mogą osiągać korzyści z tej samej determinacji, żeby pobudzić postępowe myślenie oraz wiarę na lepszą przyszłość, jeśli pomogą w tym dążeniu.

Autor: Kimberley Reynolds

Tłumaczenie: Daria Skrzypczak

Źródło: https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/how-children-s-literature-with-a-social-conscience-galvanized-a-generation-and-changed-the-uk-a7142336.html

Polub Plportal.pl:

Reklama